Επιστροφή στα Άρθρα

Συνέντευξη The Young Gods: H Αρχιτεκτονική Ως Παγωμένη Μουσική

Lung Fanzine - Συνέντευξη The Young Gods: H Αρχιτεκτονική Ως Παγωμένη Μουσική
Συνέντευξη The Young Gods: H Αρχιτεκτονική Ως Παγωμένη Μουσική - Συντάκτης
Συντάκτης:
Γιάννης Ραουζαίος
Ημ/νία:
Sep 22, 2026

Η δεκαετία του ’80 υπήρξε ένα παράξενο, αντιφατικό πλάσμα. Ένα εκτυφλωτικό μείγμα επιφάνειας και αγωνίας, όπου το glamour μπορούσε να συνυπάρχει με έναν βαθύ συντηρητισμό και η πίστη στην τεχνολογική πρόοδο με τον διαρκή φόβο μιας πυρηνικής καταστροφής. Ήταν μια εποχή που κοιτούσε επίμονα προς το μέλλον, χωρίς να είναι καθόλου βέβαιη ότι το μέλλον αυτό θα έφτανε ποτέ.

Κι όμως, κάτω από αυτή τη γυαλιστερή επιφάνεια εξακολουθούσαν να κινούνται τα υπόγεια ρεύματα μιας Αντικουλτούρας που είχε ήδη διανύσει τις μεγάλες της δεκαετίες. Ίσως τα τελευταία της ίχνη, ίσως οι τελευταίες της μεταμορφώσεις. Εκεί, μέσα στις ρωγμές του κυρίαρχου πολιτιστικού τοπίου, γεννήθηκαν ορισμένες από τις πιο ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές χειρονομίες της εποχής: προσωπικές, ανήσυχες, συχνά μοναχικές, πάντοτε όμως στραμμένες προς την αναζήτηση μιας νέας γλώσσας.

Οι The Young Gods από την Ελβετία, υπήρξαν ένα από τα σπουδαιότερα ευρωπαϊκά παραδείγματα αυτής της αναζήτησης. Ένα συγκρότημα που δεν αρκέστηκε να θυμηθεί τις πρωτοπορίες του παρελθόντος, αλλά επιχείρησε να τις μετατρέψει σε υλικό για το μέλλον. Και το έκανε με τρόπο απολύτως προσωπικό, τολμηρό και αναγνωρίσιμο.

Τέσσερις δεκαετίες μετά, με τους The Young Gods να συνεχίζουν να αναζητούν νέους δρόμους και με τον πρόσφατο δίσκο τους Appear Disappear να προσθέτει ένα ακόμη κεφάλαιο στη διαδρομή τους, η μπάντα έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στις 2 Οκτωβρίου, στο Gazarte. Με αυτή την αφορμή είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε, ένα ζεστό καλοκαιρινό απόγευμα, με τον Franz Treichler —ιδρυτή, τραγουδιστή, κιθαρίστα και βασική δημιουργική δύναμη των The Young Gods— για μια διαδρομή που εξακολουθεί να αρνείται πεισματικά να τελειώσει.

Franz Treichler: Γεια σου Γιάννη! Πώς είναι τα πράγματα στην Ελλάδα από άποψη ζέστης αυτές τις ημέρες; Και στην υπόλοιπη Ευρώπη από ότι ακούω είχε πάρα πολλή !

Γιάννης Ραουζαίος: Καλησπέρα Φραντζ! Εκεί που είσαι πρέπει να είναι σαφώς πιο δροσερά, αν και φέτος εκτός από αυτό τον καύσωνα το καλοκαίρι μας, εδώ στην Αθήνα ήταν μια χαρά σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Όλοι πάντως μένουν σπίτι κατά τη διάρκεια του καύσωνα, όσο αυτό καθίσταται εφικτό λόγω δουλειάς ή πάνε παραλίες. Πράγματι έχει ζέστη, αλλά το έχουμε συνηθίσει αρκετά. Φέτος, είναι υπέροχα χαλαρό το καλοκαίρι, ούτως ή άλλως. Εννοώ, είναι η πρώτη… Αυτή η σύντομη περίοδος καύσωνα ,τώρα που κάνουμε αυτή τη συνομιλία και έχει διαρκέσει μόνον τρεις ημέρες …

F.Τ.: Τέλεια. Λοιπόν, είναι εντάξει έτσι;

Γ.Ρ.: Ναι, μια χαρά…ας ξεκινήσουμε τώρα και την κουβέντα μας, με αφορμή και την επερχόμενη συναυλία σας στο Gazarte τον Οκτώβρη…Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να πω ότι είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω μερικές συναυλίες σας στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές της δεκαετίας του ’90, κάτι που ήταν φανταστικό. Και ακόμα θυμάμαι μία από τις εμφανίσεις που κάνατε στο Φεστιβάλ του Ρέντινγκ, τον Αύγουστο του 1990.  Απόγευμα, ήταν εκείνη η συναυλία στο Ηνωμένο Βασίλειο…

F.Τ.: Ναι, το θυμάμαι αυτό.

Γ.Ρ.: …Εννοώ, ήμουν στην πρώτη σειρά. Υπέροχη συναυλία.

F.Τ.: Ήταν τεράστια, ε;

Γ.Ρ.: Ναι, ήταν τεράστια. Ήταν τεράστια. Και ήταν μία από τις αγαπημένες μου.

Και είναι αστείο, αφού παίξατε, από ό,τι θυμάμαι, πριν από τους Ride ή κάτι τέτοιο. Και μετά ήταν οι Mudhoney… Inspiral Carpets κτλ. Οι Inspiral Carpets ήταν  από τoυς headliners.

F.Τ.: …Ναι, ναι. Υπέροχη συναυλία. Υπέροχη εμφάνιση. Ναι, ναι. Μου αρέσουν πολύ αυτά τα πράγματα. Λοιπόν, ο χρόνος περνάει όμως και οι καταστάσεις αλλάζουν συνεχώς. Έχουν περάσει 36 χρόνια από τότε και όλα είναι πολύ διαφορετικά!

Γ.Ρ.: Συμφωνώ…και τα ήθη και η μουσικές τάσεις και συμμίξεις έχουν αλλάξει πολύ .Όταν εμφανίστηκαν για πρώτη φορά οι Young Gods, φαινόταν ότι χρησιμοποιούσες και αντιμετώπιζες το σαμπλερ όχι απλώς ως μια μηχανή αναπαραγωγής της ηχητικής πραγματικότητας, αλλά ως μια συσκευή για την αποδόμηση της ίδιας της ουσίας της πραγματικότητας. Ένιωθες τότε ότι δεν συνέθετες απλώς τη λεγόμενη σύγχρονη μουσική, αλλά ότι αλλοίωνες την ίδια τη γραμματική αυτού που εξέφραζε αυτή η σύγχρονη ροκ, ποπ, ηλεκτρονική και πειραματική μουσική;

F.Τ.: Ναι, αυτό είναι αλήθεια. Γιατί, βλέπεις, παλιά ήμουν κιθαρίστας…

Κάθε όργανο σε οδηγεί σε μια συγκεκριμένη τεχνική και φόρμουλα, ξέρεις. Εννοώ, μπορείς να αποσυντονίσεις μια κιθάρα, αλλά τις περισσότερες φορές είναι κουρδισμένη σε Ε, μια ακολουθία συγχορδιών που φαίνεται λογική. Και έτσι, μπαίνεις σε έναν τρόπο σύνθεσης που σε κάποιο σημείο είναι τυποποιημένος, ξέρεις…Και όταν βγήκαν στην αγορά τα πρώτα samplers σε λογική τιμή, ξέρεις, στην αρχή ήταν τα πετάλια κιθάρας που χρησιμοποιούσα ως samplers αλλά μετά  άρχισα να αφήνω την κιθάρα μου στην άκρη επειδή με ενδιέφερε ο ήχος…Καθαρά η αντιπαράθεση των ήχων… έτσι άρχισα να συνθέτω μόνο με βάση αυτό που μου πρόσφερε ο ήχος όσον αφορά τον ρυθμό, τη δημιουργικότητα, την κάθε διαφορετική υφή… Εκτός της κλασικής χρωματικής κλίμακας όπως καταλαβαίνεις…

Δεν ήταν κάτι πολύ συνειδητό… αλλά ήταν πολύ συναρπαστικό εκείνη την εποχή να μπορείς να δημιουργείς κιθαριστικά ριφ που στην πραγματικότητα προέρχονταν από θορύβους του δρόμου ή ακόμα και από κιθάρες κιθάρες όλων των διαφορετικών ειδών ή οτιδήποτε άλλο. Να φτιάχνεις ένα είδος παζλ με αυτούς τους ήχους και να βλέπεις μέχρι πού μπορείς να φτάσεις την κάθε πρόταση που συγκρούεται στο νου σου… η ιδέα δεν ήταν να δημιουργήσουμε μια νέα γραμματική, αλλά ήταν πολύ συναρπαστικό να βγούμε έξω από την παλιά, βασικά.

Θα έλεγα ότι, ας πούμε, γράψαμε τα δύο πρώτα άλμπουμ με αυτή την προσέγγιση, δειγματοληπτώντας πραγματικά κάθε είδους μουσική, όπως είπα, κλασική ή συγκεκριμένους θορύβους, ηχογραφήσεις πεδίου, όργανα, οτιδήποτε είχε ληφθεί από βιολιά ή με μικρόφωνα έξω. Και τα δύο πρώτα άλμπουμ ήταν σε μεγάλο βαθμό ένα πανόραμα πολλών ήχων, κάθε είδους διαφορετικών μουσικών στυλ συνδυασμένων μεταξύ τους. Και μετά, όταν κάναμε το τρίτο άλμπουμ, ήταν μια διασκευή του Kurt Weill που χρησιμοποίησε την ίδια τεχνική.

Μετά από αυτό, αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε ίσως περισσότερο στην επιλογή των «χρωμάτων» στους ήχους. Όπως στο «TV Sky», που ήταν το τέταρτο άλμπουμ, αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε μόνο κανονικά κλασικά δείγματα, κανονικά δείγματα καμπαρέ, για να επικεντρωθούμε στα δείγματα με έμφαση στην κιθάρα. Και ήταν θέμα του ότι, ίσως μετά το τρίτο άλμπουμ, το άλμπουμ του Kurt Weill, είχε γίνει και αυτό μια φόρμουλα, ξέρεις.

Το στοιχείο της έκπληξης έμοιαζε να υποχωρεί ενώ για εμάς ήταν πάντοτε σημαντικό το να μην ξέρεις τι ήχοι θα ακολουθούσαν και όλα αυτά τα πράγματα που υπήρχαν στα τραγούδια μας. Έτσι αποφασίσαμε να περιορίσουμε την επιλογή των ήχων, να μην περιπλανιόμαστε παντού, σε όλα τα μουσικά τοπία. Να επικεντρωθούμε σε μια συγκεκριμένη παλέτα.


Γ.Ρ.:
Πρέπει όμως να πω ότι ήδη στα τέλη της δεκαετίας του ’80, η διασκευή του September Song  κατευθυνόταν προς αυτόν τον ορίζοντα. Αυτόν που περιέγραψες… Επίσης θα ήθελα να μου πεις και για τη σχέση σας με σύνθετες σαν τον Τζον Κέιτζ…

F.Τ.: Πράγματι η διασκευή του September Song ήταν μια διασκευή που προβλήθηκε αρκετά για την εποχή και ακούστηκε από μεγαλύτερα ακροατήρια . Από την άλλη πλευρά, ο Τζον Κέιτζ είναι μια σημαντική προσωπικότητα στη σκέψη για τη μουσική, για το τι είναι η μουσική, ξέρεις. Και νομίζω ότι το όραμά του είναι πολύ επαναστατικό. Και βασικά, έχω διαβάσει πολλές συνεντεύξεις του και τέτοια πράγματα και μου έχει δώσει ερεθίσματα για έρευνα. Είναι κάποιος που εμπνέει πολύ, βασικά. Πώς να απαλλαγούμε από τον μουσικό, να αφήσουμε τη μουσική να ζήσει τη δική της ζωή; Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον σημείο σχετικά με τον Τζον Κέιτζ. Όλο αυτό το δράμα που οι άνθρωποι θέλουν να βάλουν στη μουσική. Αυτός λέει: «Όχι, ας αφήσουμε τη μουσική να ζήσει τη δική της ζωή», ξέρεις, και αυτό μου αρέσει πολύ.

Γ.Ρ.: … Και αυτή η έμπνευση που έχει, αυτός, αυτού του είδους η έμπνευση, προέρχεται και από το Ζεν πιστεύω…

F.Τ.: Ναι, σίγουρα είναι μια σημαντική πηγή έμπνευσης. Θα έλεγα μάλιστα περισσότερα για το πώς η αντίληψή του για τη μουσική άνοιξε δρόμους και έδωσε ώθηση σε πολλά… πιστεύω ότι η μουσική του είναι κάτι που πρέπει να το ζήσεις… Ναι, απολύτως. Επειδή, όπως είπε, η μουσική εξελίσσεται, δεν μπορείς να την «παγώσεις» σε ένα CD ή σε ένα βινύλιο… Πρέπει να είσαι παρών.
Και συμφωνώ. Ναι, και όλα όσα έχουν να κάνουν με τη ζεν προσέγγιση του κόσμου έχουν να κάνουν με το να είσαι παρών. Έτσι, αυτό που ο Τζον Κέιτζ πραγματικά αποδέχεται σε αυτή την προσέγγιση είναι το να είναι η ίδια η μουσική παρούσα.

Και εσύ, ως θεατής, ακροατής ή ακόμα και δημιουργός, πρέπει να είσαι παρών στη μουσική. Πολύ, πολύ σημαντικό. Ναι, ακριβώς!

Γ.Ρ.: Πολύ σημαντικό. Και η μουσική σου έχει συχνά περιγραφεί ως βιομηχανική, ηλεκτρονική, πειραματική, αβανγκάρντ. Όλα αυτά τα είδη, πραγματικά… Αυτό συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την προηγούμενη ερώτησή μου που αφορούσε και τον Τζον Κέιτζ. Αυτά τα, ας πούμε, είδη αποτελούν κατά κάποιον τρόπο κάτι που υποστηρίζει τη δημιουργικότητα; Ή απλώς δημιουργούν μια συγκεκριμένη γεωμετρία που κάθε καθαρός στοχαστής και δημιουργός στη μουσική προσπαθεί να ξεπεράσει;… Όλα αυτά τα είδη… Εννοώ, η μουσική σου έχει χαρακτηριστεί ως βιομηχανική, ηλεκτρονική, ροκ… η μουσική σας, η μουσική των Young Gods, έχει χαρακτηριστεί ως ροκ, αβανγκάρντ, ποπ ή πειραματική.

F.Τ.: Ναι, η μουσική μας έχει χαρακτηριστεί με όλους αυτούς τους όρους. Νομίζω ότι είναι ένα μείγμα από όλα αυτά. Γιατί, φυσικά, πάντα λέω ότι είμαστε κατά κάποιον τρόπο τα παιδιά του Γούντστοκ.
Απολύτως! Όλοι μας. Οι μεγαλύτεροι αδελφοί μας άκουγαν χίπις, Χέντριξ, Πινκ Φλόιντ και όλα αυτά.
Κι εμείς ήμασταν λίγο-πολύ μικροί  τότε… αλλά θαύμαζα πραγματικά όλες αυτές τις αντισυμβατικές ενέργειες που προέρχονταν από αυτή τη γενιά… Και μου άρεσε πολύ αυτή η περίοδος της ψυχεδελικής μουσικής και όλων αυτών των πειραματισμών…
Και μετά, όταν ήμουν 16, 17 ετών, άρχισα να ακούω πολύ πανκ μουσική… γιατί νομίζω ότι όλη η ροκ μουσική και δημιουργία μετατρεπόταν σε κάτι μεγαλοπρεπές, με υπερβολική δεξιοτεχνία και τελειότητα που έχανε όμως αυτή την ακατέργαστη άγρια, αρχική δύναμη της … γινόταν κάτι απρόσιτο. Έτσι σκέφτηκα ότι το πανκ «καθάριζε το τραπέζι» από ότι περιττό και άρχιζε να λέει ότι ο καθένας μπορεί να είναι μουσικός και ο καθένας έχει κάτι να πει…Δεν χρειάζεται να έχεις ακριβό εξοπλισμό και 12 χρόνια εμπειρίας στα όργανα, απλά κάν’ το!
Μέσα από αυτό το πρίσμα σκέφτηκα λοιπόν  ότι αυτή ήταν μια πραγματικά…πραγματικά καλή ενέργεια στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Και μετά, όταν ξεκινήσαμε τους Young Gods, ένιωθα πάντα απογοητευμένος επειδή οι φίλοι μου που ήταν πανκ, μισούσαν την κλασική μουσική ή τις πιο περίπλοκες συνθέσεις ……μισούσαν την κλασική μουσική…Και εγώ σπούδαζα κλασική κιθάρα.
Και όταν περνούσα χρόνο με τους φίλους των μαθητών μου, δεν μπορούσαν να παίξουν ούτε ένα καταραμένο μπλουζ! Γιατί αν δεν ήταν γραμμένο στη παρτιτούρα, χάνονταν εντελώς! Έτσι σκέφτηκα: «Παιδιά, για μένα υπάρχει μόνο μία μουσική, η οποία διατρέχει τις διάφορες εποχές, τις διάφορες περιόδους και τις διάφορες τεχνολογίες»….
Και δεν έχει σημασία αν εκτιμάς το μπαρόκ ως πιο σύγχρονο, την κλασική, το πανκ ή το ψυχεδελικό ροκ ή οτιδήποτε άλλο, όπως την ηλεκτρονική… Βασικά, υπάρχει μόνο καλή ή κακή μουσική, ανάλογα με τα γούστα σου. Και επίσης αυτές οι… «εκκλησίες» της καθαρότητας και της ορθότητας στη δημιουργία και στα ακούσματα δεν βοηθούν…
Ουσιαστικά, για αυτό αγαπούσα και το σάμπλινγκ, γιατί έτσι μπορούσα να αναμείξω έναν πανκ ρυθμό με ένα κλασικό βιολί από πάνω. Ή να φτιάξω κάποια heavy μουσική με δείγματα από Μότσαρτ και να προσθέσω μετάλλικές κιθάρες ή οτιδήποτε άλλο. Όλα αυτά ήταν σαν να ταρακουνούσα το δέντρο και να μου διανοιγόταν μεγάλη δημιουργική ελευθερία!
Και αυτό ήταν που αποκαλούσα πριν «το στοιχείο της έκπληξης». Δεν ξέρεις τι θα ακολουθήσει. Και είναι ένα είδος χωνευτηρίου όλων των περιόδων και εποχών…
…Νομίζω λοιπόν ότι για αυτό μας αποκαλούσαν «industrial», επειδή χρησιμοποιούσαμε μηχανές και παίζαμε ήχους κιθάρας που δεν παίζονταν ζωντανά. Ήταν λοιπόν για την αστυνομία του μπαρόκ συντηρητισμού κάτι περίεργο… Ήταν παράξενο.
Έτσι μας χαρακτήρισαν «industrial». Και για εμάς δεν ήταν πρόβλημα…γιατί τα industrial συγκροτήματα έκαναν πραγματικά πολύ καλή μουσική…Μου άρεσαν πολύ τα πρώιμα ευρωπαϊκά industrial συγκροτήματα…Και μετά το «industrial» άρχισε να αναφέρεται περισσότερο σε αμερικανικά συγκροτήματα όπως οι Ministry ή οι Nine Inch Nails. Αλλά ούτε αυτό ήταν πρόβλημα, γιατί και αυτοί προσπαθούσαν να δημιουργήσουν νέα μουσική με τη βοήθεια της τεχνολογίας… Όμως, τελικά έγινε κάπως κλισέ…
Βαριές κιθάρες, δείγματα φωνής του Τζορτζ Μπους και του «Screaming Guy» και να η συνταγή!  Εντάξει, δεν είμαι και πολύ ευγενικός…αλλά πρέπει να πω όμως ότι μου άρεσαν πολύ και οι Ministry και οι Nine Inch Nails…Έτσι λοιπόν μας κόλλησαν αυτή την ετικέτα του «industrial»…
 Και σιγά-σιγά σκεφτήκαμε: πώς ορίζουμε τους εαυτούς μας; Και είπαμε, βασικά, ότι είμαστε ένα ροκ συγκρότημα, αλλά χρησιμοποιούμε την τεχνολογία. Οπότε το «ροκ και ηλεκτρονική» είναι πιο απλό από το «industrial»…Αλλά για μένα το «industrial» σημαίνει έμπνευση από τα προάστια…Είναι και λίγο τα περίχωρα της κοινωνίας… Είναι μια ενδιαφέρουσα έννοια. Γιατί βασικά η ποπ και η ροκ μουσική είναι κι αυτές μια βιομηχανία.
Αλλά τι σημαίνει πραγματικά; Κανείς δεν ξέρει πραγματικά…Υπάρχουν λοιπόν τόσες πολλές ετικέτες, αλλά δεν πειράζει…αλλά το αποφεύγω όταν γράφουμε μια βιογραφία.

Δεν λέμε ότι είμαστε μια industrial μπάντα. Λέμε ότι παίζουμε ροκ-ηλεκτρονική μουσική και αυτός ο ορισμός είναι ευρύτερος.

Γ.Ρ.: Έχει πλάκα αυτό που λες… Θυμάμαι όταν ήμουν νεαρός, οι πανκ φίλοι μου συνήθιζαν να λένε… – επειδή μου αρέσει πάρα πολύ η κλασική μουσική. Όχι μόνο η παλιά, αλλά και η σύγχρονη. Ο Σένμπεργκ και όλα αυτά- …μου έλεγαν: «Έλα τώρα, Γιάννη! Τι φάση; Αυτό είναι κάτι που αντιβαίνει εντελώς στο πνεύμα του πανκ!» Και έλεγα τότε: «Όχι, αγαπητοί φίλοι, ο Μπετόβεν ήταν πανκ». Το θυμάμαι! Χα,χα… και ο Μότσαρτ επίσης!

F.Τ.: Όλοι αυτοί οι συνθέτες ανακάλυπταν νέα εδάφη. Και προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τις ψυχές… Να δημιουργήσουν  νέα σύνορα…

Γ.Ρ.: Αγαπητέ Φραντς μου αρέσει πολύ ο κινηματογράφος, οπότε θα έλεγα ότι υπάρχει κάτι πολύ κινηματογραφικό στα μάτια μου όταν ξεδιπλώνονται τα ηχητικά τοπία της μουσικής σας…σαν να προκύπτει μέσα από τα μάτια ενός… νεαρού θεού στο κλείσιμο ας πούμε του Οδύσσεια 2001… συχνά φαίνεται να περνάει από το ένα συναισθηματικό τοπίο στο άλλο. Ας πούμε από την ηρεμία στην επιθετικότητα ή πάλι στην ειρήνη, καταλήγοντας στην κατάσταση που αποτυπώνεται στον γερμανικό όρο Gelassenheit…Σαν η μουσική να επεξεργάζεται τη συνείδηση μέσα στην ίδια τη μουσική. Πιστεύεις ότι η σύνθεση της μουσικής… είναι μια μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούμε το μοντάζ στον κινηματογράφο; Ένα μοντάζ μεταξύ συναισθημάτων;
F.Τ.: Μεταξύ ήχων. Μεταξύ ενός συγκεκριμένου φανταστικού κόσμου. Ναι, έτσι πιστεύω.
Γιατί νομίζω ότι ο ήχος είναι… Δεν είμαι σίγουρος για το πώς λειτουργεί επιστημονικά. Όχι, καλλιτεχνικά. Στον εγκέφαλο είναι πιθανώς μια εικόνα.
Οπότε νομίζω ότι υπάρχει αυτή η αφαίρεση του τρόπου με τον οποίο μεταφράζεις τον ήχο. Φτάνεις σε αυτό το σημείο και μετά αιωρείσαι μέσα σε αυτό… Και για να αντιπαραθέσω κάτι… την συγκρίνω μερικές φορές με τη ζωγραφική περισσότερο από ότι με τον κινηματογράφο. Αλλά καταλαβαίνω απόλυτα τι εννοείς. Επειδή έχουμε το ίδιο λεξιλόγιο με τους ζωγράφους.
Μιλάμε για χρώματα στον ήχο. Μιλάμε για υφές. Και αν βάλεις αυτόν τον ήχο δίπλα σε εκείνον τον ήχο… είναι σαν να αλλάζεις την αντίληψη των προηγούμενων ήχων. Είναι σαν να βάζεις λίγο περισσότερο κόκκινο εδώ (σ.σ. δείχνει ένα σημείο σε έναν πίνακα)… Τότε το μπλε θα πάρει ένα διαφορετικό χρώμα… Αλλά εξακολουθεί να είναι το ίδιο χρώμα. Πιστεύω όμως ότι το μοντάζ μιας ταινίας μοιάζει με το μοντάζ της μουσικής. Επειδή μπορείς να μεταβείς από ένα στάδιο στο άλλο σε ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου… και αυτό είναι το μαγικό. Χάρη στις ψηφιακές δυνατότητες. Σε ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου μπορείς να έχεις έναν εντελώς διαφορετικό ήχο.
Κάτι που δεν μπορείς να έχεις αν… για παράδειγμα, αν βλέπεις κάποιον στη σκηνή με μια κιθάρα…Μπορείς να δεις τις κινήσεις του σώματός του. Και μερικές φορές μπορείς να το προβλέψεις…Πότε θα παίξει μια δυνατή συγχορδία. Ή πότε θα παίξει μια απαλή συγχορδία. Αλλά αν έχεις ήχους στο πληκτρολόγιο…ποτέ δεν ξέρεις τι θα ακολουθήσει. Έτσι, και πάλι, σε βάζει σε μια κατάσταση έκπληξης…και διευρύνει την αντίληψή σου…επειδή δεν μπορείς πραγματικά να το προβλέψεις…φυσικά τώρα… πρόσφατα… άρχισα να παίζω κιθάρα ξανά. Επειδή, και πάλι, σκέφτηκα ότι είχε αρχίσει να γίνεται μια κανονικοποιημένη φόρμουλα όλο αυτό …Μόνο δειγματολήπτες φωνής και ντραμς…και μου αρέσει να προσθέτω κάτι πιο οργανικό…Αλλά ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε τη σύνθεση…είναι πολύ παρόμοιος με την αρχή… Ακριβώς… Να το μοντάρεις έτσι ώστε να μπορείς να περνάς από τη μία σκηνή στην άλλη.
Νομίζω επίσης ότι η σύγκρισή σου με τις ταινίες είναι σωστή…Επειδή ο τρόπος που αλλάζεις τα μουσικά θέματα και τις ηχητικές διαστάσεις είναι τελικά παρόμοιος… Ίσως η μόνη διαφορά είναι ότι δεν υπάρχει δραματουργία ή ιστορία. Όταν γυρίζεις μια ταινία, τις περισσότερες φορές υπάρχει μια ιστορία που εξελίσσεται…

Σε ένα τραγούδι έχεις κάποιο είδος θέματος..   Αλλά δεν είναι απαραίτητα μια ιστορία με πλοκή και σενάριο…Και ένα ευτυχισμένο ή λυπηρό τέλος. Είναι περισσότερο ένα αφηρημένο είδος αντικειμένου. Που μιλάει λίγο στη συνείδησή σου ή στην ψυχή σου.

Γ.Ρ.: Ακόμα και στον κινηματογράφο έχουμε τέτοιου είδους έργα. Όπως, για παράδειγμα, ταινίες όπως το «Inland Empire» του Ντέιβιντ Λιντς. Ή το «Χρώμα του Ροδιού» του Σεργκέι Παρατζάνοφ.

F.Τ.: Ναι, υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται με αυτό το πεδίο… Αλλά δεν είναι η πλειοψηφία… Αλλά μερικοί άνθρωποι μπορούν να το κάνουν αυτό. Είχαμε έναν από αυτούς τους ήρωες εδώ… Αναφέρομαι στον Γκοντάρ φυσικά. Που μιλάει στη συνείδησή σου…

Γ.Ρ.: Είχα κάνει μια συνέντευξη παλιότερα… Τότε που έκανε το «Adieu Langage»… στις Κάννες.

F.Τ.: Πολύ καλός τύπος. Ήταν ένας απόλυτα οραματιστής άνθρωπος… Μερικές φορές σκέφτομαι πάντα ότι μοιάζει λίγο με την αρχιτεκτονική αυτό που κάνουμε με τους Young Gods… Επειδή έχεις την αίσθηση ότι μπορείς να μπεις μέσα στον ήχο… Και μπορείς να γυρίσεις πίσω… Και υπάρχει κι άλλος ένα ήχος να σε περιμένει εκεί… και άλλος ένας. Και έρχεται κι άλλος από εδώ. Οπότε ποτέ δεν ξέρεις ακριβώς σε τι περιβάλλον βρίσκεσαι …και μερικές φορές έχω την αίσθηση…ότι περπατάω σε κάποιο παράξενο κτίριο. Ανεβαίνω τις σκάλες με τα βιολιά…Και αυτό και εκείνο… Δεν ξέρω τι να πω μερικές φορές…

Λειτουργεί έτσι…

Γ.Ρ.: Πολύ ωραία σύγκριση. Πολύ ενδιαφέρουσα σύγκριση. Πολύ ωραίο…

F.Τ.: Η αρχιτεκτονική είναι σαν παγωμένη μουσική…

Γ.Ρ.: Μου αρέσει πολύ αυτό…Ίσως το βάλω ως τίτλο στη συνέντευξη…Βασικά, θα το κάνω. Πολύ ωραίο…

Υπάρχει επίσης ο Γιάννης Χρήστου.  Αλλά, δυστυχώς, ήταν αρκετά νέος όταν πέθανε βίαια. Είχε ένα τροχαίο ατύχημα. Την ημέρα των γενεθλίων του. Ρίξε μια ματιά. Αν δεν είχες την ευκαιρία να τον ακούσεις…

F.Τ.: Πώς το γράφεις;

Γ.Ρ.: … C-H-R-I-S-T-O-U. Πέθανε όταν ήταν 43 ετών. Αλλά ήταν ιδιοφυΐα. Ιδιοφυΐα στη μουσική.

F.Τ.: Σε ευχαριστώ !

Γ.Ρ.: Μπορείς  να συγκρίνεις επίσης τις δουλειές του, με διαφορετικές δουλειές άλλων συνθετών…
Ας πούμε τον Γιάννη Χρήστου με τον Ξενάκη…Αλλά πέθανε αρκετά νωρίς, ο Χρήστου… Δυστυχώς…
Θα ήθελα να σε ρωτήσω επίσης αναφορικά με την ερμηνευτική διάσταση των Young Gods …Η ερμηνεία σας…συχνά φαίνεται…να βρίσκεται…σε ένα κατώφλι…μεταξύ λόγου, μουσικής, ψαλμωδίας…
Ακόμη και ως επίκληση θα μπορούσες να την χαρακτηρίσεις και ως κραυγή…

Θεωρείς τον εαυτό σου. Ως ερμηνευτή. Ως αφηγητή. Ως έναν γενικό χαρακτήρα. Μέσα στο σώμα της σύγχρονης μουσικής. Ή ακόμη περισσότερο θα μπορούσες να περιγράψεις τον εαυτό σου και ως σαμάνο… μέσα στη μουσική… Υπάρχει κι ένα τελευταίο μέρος σε αυτή την ερώτηση : Νιώθεις ότι τίποτα από όλα αυτά δεν είναι κάτι που αναφέρεται σε σένα; Ότι είσαι απλώς ένα όργανο. Που μέσω… της φωνής και του σώματός… με κάποιο τρόπο… υπερβαίνει ολόκληρη την αρχιτεκτονική του ήχου που εννοούν οι Young Gods;

F.Τ.: …Θα ένιωθα πιο κοντά…στον τρίτο ορισμό…και μετά στον δεύτερο…Και πιθανώς… Επειδή η μουσική. Είναι ένα εργαλείο…και για…την θεραπεία των ανθρώπων… ξέρεις…θα “άκουγα” και την σχέση με τη μορφή- σαμάνος…Και οι σαμάνοι ακριβώς… ό,τι κι αν χρησιμοποιούν ως ουσία…πάντα χρησιμοποιούν μουσική…
Είτε πρόκειται για κρουστά. Είτε για ψαλμωδία ή οτιδήποτε άλλο…όταν θεραπεύουν ανθρώπους…πάντα χρησιμοποιούν μουσική. Η μουσική είναι ο σύνδεσμος. Με
τον τρόπο που προσεγγίζουν τα πνεύματα…Από τα φυτά… Ή ό,τι άλλο χρησιμοποιούν…για μια συγκεκριμένη ερώτηση…Που πρέπει να φέρουν πίσω.

Στην πραγματικότητά μας…Για να θεραπεύσουν ένα άτομο… Ή μια φυλή…

Γ.Ρ.: Ναι, και όταν προσεγγίζεις ένα έργο, για παράδειγμα το «In C» του Terry Riley, νιώθεις κατά κάποιον τρόπο ότι συνομιλείς ως συγκρότημα, ως άτομο, ως καλλιτέχνης, με ένα απλό μουσικό κομμάτι, μια μουσική ιδέα ή έναν ζωντανό οργανισμό που υπάρχει μέσω της μουσικής και μεταβάλλεται συνεχώς ανάλογα με τα σώματα που τον κατοικούν;

F.Τ.: Φυσικά, αν πάρουμε το παράδειγμα του «In C», ξέρεις… νομίζω ότι όλοι οι συνθέτες κάνουν πράγματα που, σε κάποιο σημείο, βασικά ξεπερνούν τη θέλησή τους… Όπως είπαμε και πριν, είμαστε ένα είδος κεραιών και εργαλείων για τη διέλευση ενεργειών, και ξαφνικά συμβαίνουν πράγματα… και ένα κομμάτι όπως το «In C» βγαίνει από το 1964, και μιλάει σε πολλούς ανθρώπους σιγά-σιγά… και τόσα χρόνια αργότερα, περίπου 60 χρόνια μετά, είναι ένα από τα πιο παιγμένα κομμάτια στον κόσμο, ξέρεις…και έτσι, φυσικά, γίνεται ένα είδος σώματος από μόνο του… Αλλά υπάρχουν τόσες πολλές ερμηνείες…μερικές είναι έτσι και άλλες αλλιώς…είναι εντέλει, όσες και τα σώματα…ακριβώς… αλλά αυτό είναι, τελικά : όσο περισσότερο προσθέτεις τα δικά σου μέρη στα σώματα, τόσο περισσότερο αλλάζει και το σώμα…Νομίζω ότι η δική μας εκδοχή είναι φυσικά εντελώς επηρεασμένη από τον τρόπο με τον οποίο γράφτηκε η μουσική… και προσθέτουμε τον ήχο μας σε αυτό… ενώ υπήρχαν και κάποιοι τεχνολογικοί περιορισμοί, ξέρεις… Όταν το παίξαμε για πρώτη φορά, το κάναμε με μια μπάντα πνευστών 80 ατόμων, οπότε έπρεπε να είμαστε πολύ ρυθμικοί για να κρατήσουμε τη μπάντα, τη μπάντα πνευστών, ενωμένη… να τους δώσουμε τον παλμό… και αυτό εξελίχθηκε σε κάτι που αναπτύξαμε παίζοντας το κομμάτι μόνο οι τρεις μας, και μετά ηχογραφώντας το, και έτσι καταλήξαμε … Αλλά η μαγεία του «In C» είναι ότι είναι σαν ένα ζώο…που μερικές φορές ξυπνάει οπότε μερικές φορές κοιμάται, και μερικές φορές είναι ακριβώς σαν ένα άγριο ζώο… ποτέ δεν ξέρεις πότε θα πηδήξει πάνω σου ή πώς μοιάζει…Σαν τίγρη ή πάνθηρας… Αυτό το είδος ζώου, ναι. Ναι, ναι… είναι σαν πάνθηρας ή κάτι που δεν βλέπεις πραγματικά το πώς κινείται μέσα στη νύχτα…Ναι, ή ακόμα και αυτό, ναι… οπότε έχει δική του ζωή… και αυτό είναι που μου αρέσει σε αυτό το κομμάτι, ξέρεις…να υπάρχει λίγος κίνδυνος, αλλά όχι να εγκλωβιστούμε σε αυτόν… Έτσι εινιαν στη δική μας εκδοχή…φυσικά υπάρχουν και  εκδοχές που είναι πολύ πιο ουράνιες… αλλά αυτό είναι το καλό της, ξέρεις! Μου αρέσει, για παράδειγμα…μου αρέσει πολύ το «African Express». Πρέπει να το δεις. Είναι ένα βίντεο που έχει γυριστεί, είναι στο YouTube. Δεν είναι αυτό που παίχτηκε ζωντανά στην Tate στο Λονδίνο, είναι αυτό που, νομίζω, είναι στους δρόμους του Μπαμάκο … και το βίντεο δεν είναι ακριβώς συγχρονισμένο με τη μουσική, αλλά παίζονται μόνο αφρικανικά όργανα, και είναι πολύ γρήγορο και όμορφο.

40 λεπτά μπαλαφόν και κρουστά, και είναι φανταστικό… Είναι η αγαπημένη μου εκδοχή…Πρέπει να το ακούσετε.

Γ.Ρ.: Έχουμε χρόνο για μερικές  ακόμα ερωτήσεις; Εσύ πώς τα πας με το χρόνο σου;

F.Τ.: Οκ είμαι!

Γ.Ρ.: Σίγουρα; Μπορούμε να συνεχίσουμε να μιλάμε για λίγο ακόμα, αλλά, ξέρεις, δεν θέλω να σε κουράσω ή κάτι τέτοιο. Αν δεις ότι κουράστηκες … Δεν πειράζει…

F.Τ.: Κανένα πρόβλημα ! Ήταν χαρά μου, Γιάννη. Σε ευχαριστώ κιόλας για τις όμορφες ερωτήσεις

Γ.Ρ.: Εγώ σε ευχαριστώ, Φρανς που μου δίνεις αυτή την ευκαιρία …

Οι πρώτοι «Young Gods», όπως ήδη αναφέραμε σε μια μικρή συζήτηση που είχαμε εδώ, βρίσκονταν μεταξύ της κλασικής μουσικής, της ροκ μουσικής και της ακατέργαστης πανκ ενέργειας, ενώ την ίδια εποχή εμφανιζόταν και η ψηφιακή τεχνολογία πρώτης γενιάς, τα samples  και όλα τα σχετικά…Αλλά οι καιροί αλλάζουν…Πολλά κινήματα και μουσικά ρεύματα έχουν περάσει από την εποχή των πρώτων Υoung Gods… Τι είδους σύγκρουση θα χρειαζόταν σήμερα για να δημιουργηθεί μουσική που θα μπορούσε γενικά να μας εκπλήξει και να μας εμπνεύσει, αντί να έχουμε απλώς συγκροτήματα που δεν είναι απλώς συγκροτήματα, αλλά επιβαίνοντες σε κάποιο είδος μουσικής; Είναι δύσκολο να πει κανείς, ξέρεις…

F.Τ.: Βασικά, είναι, γιατί βασικά υπάρχει και ένα ρητό στα γαλλικά που μου αρέσει πολύ. Προέρχεται από μια ταινία, ίσως την ξέρετε. Νομίζω ότι είναι από το Hotel Du Nord με τον Λουί Ζουβέ και την Αρλέτι. Και σε κάποιο σημείο η Αρλέτι λέει: «Λοιπόν, μιλάς για καινοτομία… για καινοτομία συνέχεια… Η καινοτομία είναι τόσο παλιά όσο και ο κόσμος… βασικά πιστεύω ότι τώρα είμαστε μπερδεμένοι επειδή όλα είναι δυνατά».
Και η νέα γενιά, είναι ακριβώς πάνω στους ώμους μας… Κι εμείς ήμασταν πάνω στους ώμους των μεγαλύτερων αδελφών μας… Και κοίτα όλη αυτή την ιστορία της μουσικής από τότε που ξεκίνησε το ροκ εν ρολ…
Μετά πηγαίνουν ακόμα πιο πίσω, στη τζαζ και σε όλη τη σύγχρονη μουσική. Και δεν ντρέπονται καθόλου να κάνουν ό,τι θέλουν, ξέρεις… Και γίνεται πολύ, πολύ, ας πούμε, εύκολο να τραγουδάς σωστά με το autotune, τα vocoders και όλα αυτά…
Έτσι, μπορείς να προσποιείσαι ότι είσαι μπάντα αν φτιάχνεις μουσική στην κουζίνα σου με όλες τις δυνατότητες της τεχνολογίας… Αλλά οι άνθρωποι, εννοώ, μακροπρόθεσμα, συνειδητοποιούν ότι υπάρχουν τόσα ψεύτικα πράγματα, ξέρεις… ακόμα και τώρα με την τεχνητή νοημοσύνη ή το Spotify και όλα αυτά. Είναι απλά άχρηστα!

Για αυτό πιστεύω ότι πρέπει να αναζητήσουμε την αυθεντικότητα… Την αυθεντικότητα. Φυσικά, αυτή η ερώτηση αφορούσε κυρίως την αναζήτηση της αυθεντικότητας…

Γ.Ρ.: Πράγματι… Επίσης θα ήθελα να σταθούμε λίγο σε αυτό… Δεδομένου ότι υπάρχουμε ως όντα μέσα στο χρόνο, παρόλο που μέσω ορισμένων τεχνικών προσπαθούμε να υπερβούμε τη συνείδησή μας πέρα από τα σώματά μας και ακόμη και πέρα από το χρόνο, τι σας λέει ο χρόνος, ως μέρος της μουσικής και ως έννοια, ως αίσθηση ύπαρξης, σε εσάς ως συγκρότημα και ως άτομα; Τι σας λέει, τι σας λέει, τι σας λέει ο χρόνος; Είμαστε όντα που υπάρχουν, που υπάρχουν μέσα στο χρόνο. Τα έργα μας, η τέχνη μας … Και ταυτόχρονα, παίζοντας με τη λέξη «χρόνος», προσπαθούμε από πολλές απόψεις —μέσω της τέχνης, του διαλογισμού, των ουσιών , ό,τι κι αν είναι— να υπερβούμε τη συνείδησή μας πέρα από το χρόνο. Όσο για εσένα όμως, και για τους Young Gods  γενικά, μέσα από τη δική τους ιστορία…μέσα από την ιστορία τους,.. τι σημαίνει ο χρόνος και τι σχέση έχει ο χρόνος με τη δημιουργικότητά σου και με την αντίληψή σου για τη ζωή;

F.Τ.: Το όλο θέμα είναι ότι τα πάντα είναι μια μάχη μεταξύ εμάς και του χρόνου, αλλά ζούμε μέσα στον χρόνο. Είναι σαν να αυτοκτονούμε, σαν το φίδι που τρώει την ουρά του μέσα στον χρόνο. Το ίδιο κάνει και η τέχνη μας, προσπαθώντας να δώσει διάρκεια και να επεκταθεί… Ναι, αλλά η μουσική είναι βασικά ένας τρόπος οργάνωσης του χρόνου. Από το σημείο Α έως το σημείο Ω σε ένα μουσικό κομμάτι, ανάλογα με το τι βάζεις μέσα σε αυτό, θα έχεις την αίσθηση ότι χάνεις την αντίληψη του χρόνου, ή ότι ο χρόνος είναι πολύ μακρύς, ή ότι ο χρόνος είναι πολύ σύντομος. Είναι σαν να ανακατεύεις τα χαρτιά…Προσπαθεί να σου δώσει μια διαφορετική αντίληψη. Είναι λοιπόν μέρος της απάντησης, αλλά αυτό ισχύει μόνο από τεχνική άποψη…Τώρα, από φιλοσοφική άποψη, πιθανώς είναι επίσης ένα εργαλείο που σου δίνει μια διαφορετική αντίληψη για τον χρόνο γενικά, γιατί όταν φτάνεις στο σημείο που που αυτός βιώνεται διαφορετικά οι τρόποι προσέγγισης του διαχρονικά ήταν διάφοροι .. Ανέφερες τις ουσίες , τη  μουσική… μπορεί αυτή … όπως μπορεί και  ο διαλογισμός…Η μουσική μπορεί μερικές φορές να αποτελεί μια συντόμευση προς μια κατάσταση όπου ουσιαστικά αιωρείσαι στο χρόνο…Υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε μια άλλη διάσταση και αντιλαμβάνεσαι τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο, ή ότι σκέφτεσαι πιο πολύ  σχετικά την καθημερινότητά σου πχ ή τη σχέση σου… Μπορεί να σε οδηγήσει σε διαφορετικές ψυχικές καταστάσεις…Σε γενικές γραμμές, είναι δύσκολο να απαντήσω στην ερώτησή σου, γιατί ο Αϊνστάιν θα έλεγε ότι όλα είναι σχετικά όσον αφορά το χρόνο. Είναι ευέλικτος… Και τώρα που είμαστε εδώ και 40 χρόνια, αυτό είναι επίσης ένα μεγάλο χρονικό διάστημα…

Και φυσικά, δεν μπορώ πραγματικά να θυμηθώ πώς σκεφτόμουν όταν ξεκινήσαμε… Επίσης, όταν φτάνεις στα 60, ή τα 70, αρχίζεις να χάνεις πολλούς συγγενείς, οπότε έχεις μια διαφορετική αντίληψη για το πώς περνάει ο χρόνος σε αυτόν τον πλανήτη και για όλα αυτά τα θέματα. Οπότε αυτή η αίσθηση αρχίζει να απλώνεται και να μοιάζει να  προέρχεται από όλες τις κατευθύνσεις…Δεν έχω απάντηση σε αυτό. Προσπαθείς να διαλυθείς μέσα στο κύμα, βασικά. Και το πώς επιστρέφεις στην ακτή, αυτό είναι το ερώτημα.

Γ.Ρ.: Υπάρχει μια ιδιόμορφη σχέση μεταξύ της απόσπασης της προσοχής και της δημιουργίας στη μουσική καθεαυτή, και ειδικά στη μουσική των Young Gods. Ένας ήχος δημιουργείται σε ένα σημείο, και στη συνέχεια καταστρέφεται για να αποκαλύψει έναν άλλο ήχο που υπήρχε μέσα του. Πιστεύεις ότι στην τέχνη, και ειδικά στη δική σου τέχνη, τη μουσική σου, η δημιουργία είναι ουσιαστικά μια πράξη βίας εναντίον διακριτών και συγκεκριμένων μορφών;

F.Τ.: Υπάρχει, φυσικά, στον πυρήνα αυτού που κάνουμε, η προσέγγιση συγκεκριμένων πραγμάτων από διαφορετική γωνία, το να τα βλέπουμε από διαφορετική προοπτική…Όχι απαραίτητα για να τα καταστρέψουμε, αλλά για να  να δώσει τη δυνατότητα να τα δούμε από μια διαφορετική οπτική γωνία… Από μια διαφορετική προοπτική…ναι… Μια διαφορετική προοπτική…και αυτή είναι και η προσέγγιση κάθε τέχνης και όχι μόνον της μουσικής …Η ποίηση μπορεί να το κάνει αυτό, ο κινηματογράφος μπορεί να το κάνει αυτό…Και πάλι, επειδή όλοι τείνουμε να έχουμε μια οπτική προσωπική …χρειαζόμαστε αυτόν τον συγκρητισμό… για να αξιολογούμε αυτόν τον κόσμο…αλλά μερικές φορές είναι πραγματικά καλό να έχουμε αυτή τη διαφορετική προοπτική… όχι για να τον καταστρέψουμε εντελώς αλλά για να μάθουμε άλλες πλευρές του. Όχι όμως για να τον καταστρέψουμε … γιατί συμφωνώ ότι μερικές φορές είμαστε βίαιοι ως όντα , αλλά θεωρώ τη βία ως μια φυσική κατάσταση των πραγμάτων.

Γ.Ρ.: Απολύτως, κι εγώ το ίδιο.

F.Τ.: Ένα ηφαίστειο μπορεί να είναι βίαιο,.. ένας σεισμός μπορεί να είναι βίαιος…αυτό δεν είναι επιθετικό, είναι απλώς μια κατάσταση που είναι βίαιη…το νιώθεις. Δεν είναι κάτι που πρέπει να καταστραφεί… δεν έχει ως στόχο να βλάψει …είναι απλώς κάτι που συμβαίνει. Απολύτως. Μερικές φορές, η μουσική μας έχει αυτή τη βία, αλλά ποτέ δεν είναι για να βλάψει τους ανθρώπους, είναι περισσότερο για να ταρακουνήσει τα θεμέλια ή να αμφισβητήσει τα πράγματα, αλλά όχι πραγματικά για να τα καταστρέψει, νομίζω…Εμείς ακολουθούμε μια πιο εποικοδομητική προσέγγιση…ίσως για να χτίσουμε πράγματα πάνω στα παλιά… αλλά όχι για να καταστρέψουμε τα παλιά.

Γ.Ρ.: Όχι, όχι, το καταλαβαίνω αυτό ξεκάθαρα, αφού κάνω και εγώ παραστάσεις με πειραματική μουσική και ποίηση εδώ και αρκετό καιρό, και πιστεύω ακριβώς αυτό που είπες…

Εννοώ ότι ένα ηφαίστειο είναι βίαιο, ένας κεραυνός είναι βίαιος, που καταστρέφει ένα δέντρο στη μέση μιας κοιλάδας, τι θα έλεγες για τον κεραυνό; Είναι κακός, ο κεραυνός; Όχι, είναι απλώς ένας κεραυνός. Απλώς υπάρχει. Ο ωκεανός είναι βίαιος…

F.Τ.: Ναι, ο ωκεανός είναι άγριος. Βυθίζει ανθρώπους, βυθίζει ολόκληρους πολιτισμούς…όλα εξαφανίζονται μέσα του.

Γ.Ρ.: Λοιπόν, έχω δύο-τρείς ερωτήσεις ακόμη και θα σε αφήσω να χαλαρώσεις… Στην πραγματικότητα, είχα άλλες 30 ερωτήσεις, αλλά θα σε αφήσω να χαλαρώσεις. Είναι υπέροχο, το βρίσκω πολύ, πολύ ενδιαφέρον, όλα αυτά τα χρόνια που κάνω συνεντεύξεις, εννοώ, από τότε που ήμουν νεαρός στη δεκαετία του ’80, εννοώ, να παίρνω συνεντεύξεις από ανθρώπους που με ελκύουν πολύ με τη μουσική τους, ή τις ταινίες τους, ή τη λογοτεχνία τους, ή τα πάντα, και εσείς, είστε από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα…είναι αλήθεια αυτό και το λέω μόνον απλώς περιγράφοντας το φαινόμενο… Μετά από όλα αυτά τα χρόνια λοιπόν, που μετατρέπετε θραύσματα σε ολόκληρους κόσμους, ποιο είναι το θραύσμα – το καλλιτεχνικό θραύσμα και το υπαρξιακό θραύσμα – που εξακολουθείτε να αναζητάτε μέσα στη μουσική των Young God; Ο ήχος, η σιωπή, η κίνηση στη σκηνή ή η στιγμή που ίσως τελικά εξηγήσει, μέσω της τέχνης και της παράστασης -γιατί οι άνθρωποι πάντα χρειάζονταν τη μουσική για να αντιμετωπίσουν την ιδέα ότι θα εξαφανιστούν, αλλά ταυτόχρονα να αφήσουν ένα σημάδι;

F.Τ.: Είναι μάλλον μια κατάσταση ύπαρξης, ξέρεις .. Σαν να προσπαθείς να φτάσεις πέρα από όλα αυτά…την παράσταση, τον ήχο, τις λέξεις, τους ρυθμούς, αλλά και τη σιωπή, φυσικά… είναι μέρος των ήχων, ή το αντίστροφο. Δεν είμαι σίγουρος για το να αφήσεις ένα σημάδι, ξέρεις, αλλά… Αν αυτό μπορεί να βοηθήσει,  γιατί όχι; Νομίζω ότι υπάρχουν τόσα πολλά μπουκάλια στους ωκεανούς, που φυσικά, δεν έχει πραγματικά σημασία αν υπήρχε ένα κάποιο κάπου…,εννοώ, ακούω μερικές φορές μουσική που είναι εκατό χρόνια παλιά ή και περισσότερο, και που μπορεί να μου μιλήσει πέρα από το χρόνο… Δεν ξέρω αν αυτός που τη συνέθεσε ήθελε να αφήσει το στίγμα του, ξέρεις ,αλλά μου μιλάει τη στιγμή που την ακούω, και αυτό είναι πάντα ευπρόσδεκτο, καταλαβαίνεις; Δεν είναι η φιλοδοξία μου, αλλά πιθανώς κάπου, ναι, αν η μουσική που δημιουργείς μπορεί να βοηθήσει με κάποιο τρόπο τις μελλοντικές γενιές…,τότε τόσο το καλύτερο… αλλά έχουμε πολύ δουλειά να κάνουμε τώρα…

Γ.Ρ.: Αναφερθήκαμε στο πανκ, αναφερθήκαμε στο ροκ εν ρολ, αναφερθήκαμε στην κλασική μουσική, στη γενική ηλεκτρονική μουσική, αλλά ανάμεσα στα καλλιτεχνικά κινήματα που επηρέασαν τους ανθρώπους της γενιάς σου και τους ανθρώπους της δικής μου γενιάς και ακόμη περισσότερο τους νέους σήμερα, εννοώ, ήταν το σύνολο των εξελίξεων που έλαβαν χώρα από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και τις αρχές της δεκαετίας του 90, και αυτό καθορίστηκε μέσα από την ιδέα της σύγχρονης ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής. Πόσο ένιωσες, ή αν ένιωσες ποτέ, συνδεδεμένος με τις έννοιες αυτής της πρωταρχικής ενέργειας που αυτή η μουσική, μέσω της τεχνολογίας, μετέφερε στα σώματα μέσω του ρυθμού;

F.Τ.: Ναι, σίγουρα. Το σκέφτηκα, ξέρεις, ειδικά στη δεκαετία του ’90… Ναι, τα raves και όλα αυτά….Ναι, γιατί πίστευα ότι αυτό μας έδειχνε ξεκάθαρα…ότι είχαμε χάσει αυτή την αίσθηση του να χορεύουμε όλοι μαζί…και να μοιραζόμαστε μια στιγμή έκστασης που πιθανότατα ήταν πολύ συνηθισμένη σε αυτές που ονομάζουμε πρωτόγονες κοινωνίες… σαν μια επικοινωνία ή μια κοινωνία μόνο μέσω του ρυθμού. Ξέρεις, είχα την ευκαιρία να κάνω μερικά ταξίδια στην Αμαζονία, στην απομακρυσμένη περουβιανή Αμαζονία, και ακόμη και σε… εκείνα τα μέρη όπου οι άνθρωποι είχαν ελάχιστα μουσικά όργανα και καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα…Όταν διοργάνωναν κάτι σαν συγκεντρώσεις, μετά από κάθε συγκέντρωση, χόρευαν όλοι μαζί, και η μόνη μουσική ήταν τα κοχύλια που φορούσαν στους αστραγάλους τους και χτυπούσαν στο πάτωμα, ξέρεις, ακολουθώντας τον ρυθμό και ψάλλοντας…και το μοιράζονταν αυτό για ώρες…

Λοιπόν, αυτό είναι  το αίσθημα της συλλογικότητας… νομίζω ότι η τεχνολογία, τα raves…η τέκνο μουσική… μας επανέφερε αυτό το χαμένο κομμάτι της επικοινωνίας με τον ρυθμό…και είναι αστείο που χρειαστήκαμε την τεχνολογία για να μας οδηγήσει εκεί! Και νομίζω ότι αυτό ήταν φανταστικό, επίσης επειδή ήταν ορχηστρική μουσική… ξέρεις, μετά τη τζαζ δεν υπήρξε ποτέ τόσο πολύ ορχηστρική μουσική…και μετά με τη σκηνή της τέκνο και όλα αυτά… Ναι, house, techno, trance…ναι, μιλούσε σε ολόκληρο τον κόσμο…οπότε αυτό που προσπαθούσα να πω είναι πως  σίγουρα, μου άρεσε πολύ αυτή η περίοδος που ήταν εντελώς διεθνής… είχε μια αίσθηση παγκοσμιότητας και την ίδια στιγμή ήταν κατ’ ουσίαν απλά ορχηστρική μουσική και καλόσουν να μετατρέψεις ξανά το σώμα σου σε δόνηση… σίγουρα!

Γ.Ρ.: Θα κλείσω τώρα με την τελευταία ερώτηση μου… Μετά από όλα όσα συζητήσαμε – μηχανές, σώματα, ύπαρξη, χρόνος, θόρυβος, σιωπή, καταστροφή, δημιουργικότητα, μνήμη και εξαφάνιση –, θα ήθελα να σε ρωτήσω για κάτι που η μουσική πάντα φαινόταν να προσεγγίζει χωρίς όμως να το εξηγεί πλήρως: την αγάπη. Μετά από όλα αυτά τα χρόνια που ακούς τον κόσμο, μεταμορφώνεις τα θραύσματά του και τα μετατρέπεις σε ήχο, τι έχεις καταλάβει για την αγάπη; Τι πιστεύεις ότι είναι τελικά η αγάπη; Είναι μια πραγματικά ριζοσπαστική πράξη δημιουργίας; Μια συνεχής προσπάθεια για κάτι που βρίσκεται πολύ πέρα από τον ορίζοντα; Τι είναι για σένα η αγάπη; Είναι μια ερώτηση με την οποία πάντα ολοκληρώνω τις συνεντεύξεις μου τα τελευταία 37 χρόνια.

F.Τ.: Ξέρεις, η αγάπη…  η πεποίθησή μου είναι ότι βρισκόμαστε εδώ, σε αυτόν τον πλανήτη, για να προκαλέσουμε τους εαυτούς μας σχετικά με αυτή την έννοια της αγάπης…για να ανυψωθούμε και να προσπαθήσουμε να φτάσουμε σε ένα διαφορετικό επίπεδο, ξέρεις…γιατί για  αυτό η κατάσταση του κόσμου είναι έτσι τώρα όπως τη βλέπουμε γύρω μας..γιατί πιστεύω ότι είναι κρίσιμο, σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν τον πλανήτη, να πρέπει να κάνουμε υπερβάσεις… Υπάρχει πολύ σκοτάδι γύρω μας… Η έννοια της αγάπης είναι πάρα πολύ σημαντική…για αυτό προσωπικά μου αρέσει η τέχνη που δημιουργούν άνθρωποι … εννοώ, υπάρχουν πολλοί  διαφορετικοί τρόποι να κάνεις τέχνη, ξέρεις …αλλά μου αρέσει όταν δεν είναι υπερβολικά γεμάτη παράπονα ή όταν δεν παρουσιάζει μια κατάσταση θυμάτων…
Μου αρέσει όταν η ενέργεια είναι…όταν είναι εκεί πάντα … για παράδειγμα, όπως μιλήσαμε για τη βία και τα σχετικά, θα περιέγραφα και τη μουσική των νέων ως μια κλωτσιά στον κώλο παρά ως μια γροθιά στο κεφάλι!  Είναι βίαιη… αλλά προσπαθεί να δώσει στους ανθρώπους ενέργεια για να κάνουν πράγματα…να προχωρήσουν μπροστά…να έχουν θετικές πεποιθήσεις ή να είναι δημιουργικοί — και όχι απλώς να σε ρίξει κάτω επειδή η κατάσταση στον κόσμο είναι δύσκολη και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για αυτό…. Όχι, είναι ακριβώς το αντίθετο.

Για μένα, είναι μια πράξη αγάπης! Φυσικά, όταν το συζητάς, οι άνθρωποι λένε, ναι, ναι, ναι, είσαι ένας γαμημένος χίπης… αλλά έτσι πιστεύω πως είναι τα πράγματα…  Τελικά, φυσικά, ξέρεις, αυτός είναι πιθανώς ο στόχος που όλοι επιδιώκουμε… και έτσι αυτό τελικά και εμένα είναι το κίνητρό μου! Αυτή η ενέργεια είναι ο στόχος και το κίνητρο μου !

Γ.Ρ.: Σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ. Σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ, Φραντς για το χρόνο σου.
Συνέντευξη, επιμέλεια: Γιάννης Ραουζαίος

Μοιραστείτε το