Συνέντευξη No Ordinary Festival: "Απώτερος στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μία σκηνή που οι ακροατές/ιες και οι μουσικοί μπορούν να συναντιούνται σταθερά και να αλληλεπιδρούν"
Οι φίλοι του πειραματικού ήχου και των “εξερευνητικών” (sic) μουσικών έχουν μέσα στο μήνα διάφορες αφορμές για σύναξη, κυρίως εκτός πρωτεύουσας. Την ίδια περίοδο με το Κρητικό Ametric, στη Θεσσαλονίκη συμβαίνει το No Ordinary Festival στο Transcendance – Aγωγός Tέχνης στις 12, 13 και 14 Σεπτεμβρίου 2025. Το φεστιβάλ βρίσκεται πλέον στον 5ο χρόνο του και φιλοδοξεί να μακροημερεύσει στα μουσικά πράγματα της χώρας. Με αυτήν την αφορμή, προσεγγίσαμε τους καλλιτεχνικούς επιμελητές του φεστιβάλ Μαρίνα Ταντανόζη και Δήμο Βρύζας για να μας δώσουν το στίγμα του.
Θα ήταν χρήσιμο για αρχή να στήναμε ένα μίνι βιογραφικό για το No Ordinary Festival. Ποιες είναι οι αρχές και οι αξίες του φεστιβάλ και, εν τέλει, ποιος είναι ο απώτερος στόχος του;
Δήμος Βρύζας: Το No Ordinary Festival ξεκίνησε βασισμένο στην επιθυμία και την αγάπη για την πειραματική μουσική και ειδικότερα για τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό. Επιπλέον, το No Ordinary συμβαδίζει με τη συνθήκη των adhoc συναυλιών, δηλαδή συναυλιών όπου οι εμπλεκόμενοι μουσικοί βρίσκονται για πρώτη φορά μεταξύ τους και προσπαθούν να επικοινωνήσουν με βασικό άξονα τον ήχο. Σε κάθε διοργάνωση, στήνουμε έτσι το line up, ώστε ο κάθε αυτοσχεδιαστής/ρια να παίζει 2 φορές σε διαφορετικά σχήματα. Αυτό δίνει στους ακροατές/ριες την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τον/την κάθε μουσικό που φιλοξενούμε. Στο NOF μας ενδιαφέρει η διαπολιτισμική ανταλλαγή καλλιτεχνών και έτσι κάθε χρόνο προσκαλούμε μουσικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Δίνουμε ιδιαίτερη βάση στο να υπάρχουν διαφορετικά μουσικά backgrounds, διαφορετικές ηλικίες έτσι ώστε νεότερα άτομα να συμπράττουν με πιο έμπειρα, δίκαιη εκπροσώπηση των φύλων και φυσικά να υπάρχουν πάντα μουσικοί από τη σκηνή της Θεσσαλονίκης, που είναι και η πόλη που πραγματοποιείται το φεστιβάλ. Απώτερος στόχος και μέλημά μας είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον φιλικό προς την πειραματική μουσική, μία σκηνή που οι ακροατές/ιες και οι μουσικοί μπορούν να συναντιούνται σταθερά και να αλληλεπιδρούν.
Ποια είναι η “κανονικότητα” που αποτάσσεται το No Ordinary Festival;
Μαρίνα Ταντανόζη: Η μη κανονικότητα που προτείνει το No Ordinary Festival σχετίζεται με πολλαπλά επίπεδα.
Είναι η σχέση μας με τον ήχο και τη μουσική όχι μόνο ως πρακτική ή ως διασκέδαση, αλλά και ως διαδικασία επικοινωνίας και συνύπαρξης. Είναι η αμφισβήτηση της συναυλιακής συνθήκης με την παραδοσιακή έννοια και η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και ανοιχτού χώρου και τόπου συνάντησης. Είναι ο ρόλος του κοινού και η σημασία της παρουσίας του. Είναι ο διάλογος ανάμεσα σε διαφορετικές μουσικές γλώσσες, αισθητικές και κουλτούρες. Είναι η ριζοσπαστική έλλειψη ιεραρχίας μεταξύ μουσικών – αλλά και μεταξύ μουσικών-κοινού. Είναι η ίδια η ιδέα της σύνθεσης που συμβαίνει σε πραγματικό χρόνο, στο εδώ και τώρα, που βάζει αυτόματα το κοινό σε μια εντελώς διαφορετική νοητική διαδικασία. Μπορούμε να πούμε πολλά ακόμα…
Πώς άναψαν οι πρώτες σπίθες για την ιδέα του φεστιβάλ;
ΔΒ: Η αρχική ιδέα προήλθε από τον φίλο και συνεργάτη Νικόλα Νικητάκη το 2021, όταν μου μίλησε για την δημιουργία ενός φεστιβάλ πειραματικής μουσικής στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Εγώ τότε είχα επιστρέψει από την Ελβετία όπου ζούσα και έτσι με αρκετά γρήγορες/αυθόρμητες και οργανωμένες κινήσεις στήσαμε την πρώτη εκδοχή του φεστιβάλ που φιλοξένησε αποκλειστικά μουσικούς από την σκηνή της Θεσσαλονίκης. Έτσι συστήθηκε το φεστιβάλ στο κοινό της πόλης. Από την τρίτη διοργάνωση και έπειτα η καλλιτεχνική επιμέλεια του NOF γίνεται από εμένα και την φίλη/συνεργάτιδα Μαρίνα Ταντανόζη που προστέθηκε στην ομάδα του φεστιβάλ το 2023. Είμαστε πλέον ένα γκρουπ 4 ατόμων που δουλεύουμε για το NOF. Ο Νικόλας Νικητάκης μας φιλοξενεί τα τελευταία χρόνια στον χώρο του, τον αγωγό τέχνης Transcendance και έπειτα η Μαρίνα Ταντανόζη, ο Σίμος Ρηνιώτης και εγώ είμαστε στην παραγωγή του φεστιβάλ μέσω της Α.Μ.Κ.Ε μας AdhocArts.
Ποιοι είναι οι καλλιτέχνες που φιλοξενεί η φετινή έκδοσή του και ποιες δράσεις περιλαμβάνονται σε αυτό;
ΜΤ: Λοιπόν, φέτος θα δούμε και θα ακούσουμε: την Άρτεμις Βαβάτσικα στο ακορντεόν, τον Sharif Sehnaoui στην ακουστική κιθάρα, την Άννα Λινάρδου στη φωνή, τον Γιώργο Δημητριάδη στα ντραμς και τα ηλεκτρονικά, τον Frantz Loriot στη βιόλα, την Eva-Maria Karbacher στο σαξόφωνο, το Γιώργο Βαρουτά στα live-electronics και τον LEGACY, κατά κόσμο Μάριο Κρεστενίτη, στα ηλεκτρονικά.
Όπως κάθε χρόνο οι συναυλίες είναι adhoc συναντήσεις, οι μουσικοί δηλαδή βρίσκονται επί σκηνής για πρώτη φορά σε διαφορετικούς συνδυασμούς. Επίσης ο LEGACY έχει ετοιμάσει ένα σόλο σετ, που έχει δημιουργηθεί για το συγκεκριμένο (αυτοσχεδιαστικό) πλαίσιο. Το φεστιβάλ είναι δηλαδή στημένο έτσι, ώστε το κοινό να γνωρίζει τους μουσικούς σε μια συνθήκη και να περιμένει να δει πώς ο ίδιος /η ίδια μουσικός θα ανταποκριθεί την επόμενη μέρα σε μια διαφορετική συνθήκη. Για μένα είναι ένας τρόπος να κοινωνήσουμε στο κοινό μια καινούργια εμπειρία, να ακούσουν αυτή τη μουσική αλλιώς και να τη βιώσουν ως μια συζήτηση που συμβαίνει τη στιγμή που την ακούν.
Αξίζει επίσης να αναφέρουμε ότι κάποιοι από τους/τις μουσικούς που φιλοξενούνται φέτος είναι οι ίδιοι/ες επιμελητές/ριες φεστιβάλ πειραματικής ή και αυτοσχεδιαστικής μουσικής (ειδικότερα στο Λίβανο και στην Ελβετία), κι έτσι θεωρούμε ενδιαφέρον να γίνει κάποια άτυπη συζήτηση και ανταλλαγή μεταξύ μουσικών-επιμελητών, ίσως και κοινού, στο θέμα της διοργάνωσης και του στόχου ενός φεστιβάλ πειραματικής μουσικής σήμερα.
Δεν περιμένω πολλά, να είμαι ειλικρινής, αλλά από την ως τώρα εμπειρία σας, φεστιβάλ σαν το δικό σας μπορούν να χαίρουν ιδιωτικής χορηγίας ή κρατικής επιδότησης, ώστε να μπορούν να δουλεύουν απρόσκοπτα πάνω στην καλλιτεχνική διεύθυνσή του;
ΔΒ: Δυστυχώς όσον αφορά την Ελλάδα, οι επιλογές για κάποια επιδότηση είναι λίγες. Τα τελευταία 2 χρόνια καταφέραμε να πάρουμε μία επιχορήγηση από το Υπουργείο Πολιτισμού, που μας βοηθά να υλοποιήσουμε μέρος του προγραμματισμού μας. Κάθε χρονιά όμως είναι διαφορετική και δυστυχώς δεν γνωρίζουμε αν θα έχουμε κάποια οικονομική στήριξη είτε από την Ελλάδα είτε από την Ε.Ε.. Από την πλευρά μας και αναλόγως του budget που έχουμε σε κάθε διοργάνωση, κάνουμε τις απαραίτητες κινήσεις για να μπορούμε να προσφέρουμε τις καλύτερες δυνατές συνθήκες στους μουσικούς που προσκαλούμε. Ως πολιτική “εισόδου”, από την πρώτη κιόλας εκδοχή του φεστιβάλ, λειτουργούμε με προτεινόμενη συνεισφορά, καθότι θέλουμε το No Ordinary Festival να είναι προσβάσιμο σε όλα τα άτομα που αγαπούν και έχουν την επιθυμία να ακούσουν αυτή την μουσική. Υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση από τον κόσμο της Θεσσαλονίκης και είμαστε ευγνώμονες για την στήριξη που μας δίνουν τόσα χρόνια.
Το φεστιβάλ και κάθε φεστιβάλ είναι οι άνθρωποι που δουλεύουν σε αυτό και για αυτό, αλλά και το κοινό που το παρακολουθεί και κοινωνεί. Θεωρείτε πως το κοινό του No Ordinary Festival οφείλει ή προτείνεται να φέρει κάποια συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά;
ΜΤ: Συμφωνώ και είμαι ευγνώμων, γιατί δεν είμαστε μόνο πολύ καλή ομάδα αλλά και φίλοι. Θεωρώ ότι το κοινό διαμορφώνει κατά πολύ το φεστιβάλ αυτό. Αν το πάρουμε αντίστροφα, το γεγονός ότι το No Ordinary από την αρχή της πορείας του μέχρι και σήμερα είναι sold out, έχει καθορίσει κατά πολύ την τολμηρότητα των αποφάσεών μας σχετικά με το line up και τη «μουσική πρόταση» που απευθύνουμε στο κοινό της Θεσσαλονίκης. Το κοινό μας στηρίζει σταθερά, είναι ανοιχτό στο να εκτεθεί σε κάτι άγνωστο, έρχεται με περιέργεια και συνήθως είναι παρόν και τις τρεις ημέρες του φεστιβάλ, διαθέτει δηλαδή το χρόνο για αυτή την εμπειρία. Νομίζω ότι αυτές οι ποιότητες είναι μια εξαιρετική βάση για να συνδεθεί κανείς με αυτό το είδος μουσικής πράξης.
Τα τελευταία χρόνια, δεν είστε το μοναδικό φεστιβάλ που ασχολείται με την παρουσίαση πειραματικών ήχων σε ένα live setting. Ποια είναι η εικόνα σας για την δημοφιλία και το έρεισμα της πειραματικής μουσικής στη χώρα μας;
ΔΒ: Αυτό είναι μία αλήθεια και μας χαροποιεί πολύ! Εμείς βρισκόμαστε ήδη στην 5η διοργάνωση του No Ordinary Festival και βλέπουμε κάθε χρόνο να αυξάνονται οι πρωτοβουλίες, οι συναυλίες και τα φεστιβάλ που έχουν ως πυρήνα τους την πειραματική μουσική σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Υπάρχει επιθυμία και αν θέλετε “περιέργεια” στον κόσμο αυτής της χώρας να ακούσει και να βρεθεί σε ένα live setting πειραματικών ήχων. Είναι κάτι πολύ αισιόδοξο και ελπιδοφόρο, καθώς η πειραματική μουσική και ειδικότερα ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός που μας απασχολεί περισσότερο ως NOF, είναι ένα είδος που φέρνει πολύ κοντά τον/την μουσικό με την ακροάτρια/ή, είναι μία συνθήκη όπου η παραδοσιακή “ιεραρχία” μεταξύ καλλιτέχνη και ακροατή αμφισβητείται και δημιουργείται χώρος για μεγαλύτερη αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο.
Το NOF παρουσιάζει μια σχετική εξωστρέφεια, συνεργαζόμενο με διάφορα φεστιβάλ και οργανισμούς εντός και εκτός Ελλάδας. Υπάρχει και συμμετοχή σας με αντίστροφη φορά σε αυτούς τους οργανισμούς και τις εκδηλώσεις τους;
ΜΤ: Ναι, τα φεστιβάλ που αναφέρεις είναι το Irtijal στον Λίβανο, το Breach στη Λευκωσία και το Space21 στο Κουρδιστάν (Ιράκ). Πρόκειται για μια συνεργασία που ξεκίνησε πριν από περίπου έναν χρόνο. Δυστυχώς λόγω της ασταθούς πολιτικής κατάστασης στο Λίβανο με τις επιθέσεις του Ισραήλ, προέκυψαν αρκετές δυσκολίες. Ωστόσο στόχος μας είναι να χτίσουμε μια σταθερή βάση για την ανταλλαγή των συμμετεχόντων καλλιτεχνών, τόσο εντός αυτού του δικτύου όσο και με άλλα φεστιβάλ στην Ευρώπη.
Επίσης, καθώς εγώ έχω τη βάση μου στη Basel και ο Δήμος επισκέπτεται συχνά τη χώρα για συναυλίες, και οι δύο είμαστε ενεργοί/ές στην αυτοσχεδιαστική σκηνή της Ελβετίας. Έτσι, προσπαθούμε να προσκαλούμε συστηματικά μουσικούς από εκεί στο No Ordinary, με τη στήριξη ορισμένες φορές ελβετικών ιδρυμάτων. Προσωπικά, είχα την ευκαιρία να παίξω στο Irtijal και στο Breach το 2022 και η εμπειρία ήταν συγκλονιστική.
Για το τέλος, θα θέλαμε να μας εκμυστηρευτείτε την πιο έντονη επιθυμία σας για το μέλλον του φεστιβάλ.
ΔΒ: Θα θέλαμε το NOF να καθιερωθεί ως μία διοργάνωση που “γεφυρώνει” όσο το δυνατόν γίνεται τη σχέση μεταξύ κοινού και μουσικών, δημιουργώντας παράλληλα ένα ασφαλές περιβάλλον για την εμπειρία της ακρόσης, με βασικό άξονα την αγάπη για τον ήχο, σε όλες του τις μορφές.
ΜΤ: Θέλουμε επίσης να διευρύνουμε το πρόγραμμα του φεστιβάλ με άλλες δράσεις εκτός των συναυλιών, όπως εργαστήρια αυτοσχεδιασμού, οργανωμένους ηχητικούς περιπάτους, listening sessions, site-specific ηχητικές εγκαταστάσεις και άλλες δράσεις που ενθαρρύνουν αυτή τη ματιά στον ήχο και τη μουσική.
