Υπάρχουν συγκροτήματα που παίζουν ηλεκτρονική μουσική· και υπάρχουν και κάτι τύποι σαν τους Stavroz, που μοιάζουν να την αφηγούνται. Σαν να στήνουν ένα κινηματογραφικό μονοπλάνο μέσα σε club.
Με αφορμή τη συναυλία τους στο Gazarte την Πέμπτη 5 Μαρτίου, αξίζει να επιστρέψουμε σε αυτό που τους καθιστά ιδιαιτέρως ενδιαφέροντες: τη διαρκή τους άρνηση να εγκλωβιστούν σε genre.
Οι Stavroz γεννήθηκαν στο Βέλγιο ως τετραμελής κολεκτίβα (IJsbrand De Wilde, Gert Beazar, Maxim Helincks, Pieter De Meester), σε μια σκηνή που έμαθε να ισορροπεί ανάμεσα στη βόρεια μελαγχολία και τον μεσογειακό αισθησιασμό. Από νωρίς απέφυγαν το εύκολο techno φορμάτ· αντί γι’ αυτό, υιοθέτησαν μια πιο οργανική προσέγγιση: κιθάρες που αγαπούν να ανασαίνουν μαζί, βιολί που λειτουργεί σαν εσωτερικός αφηγητής, ρυθμικές δομές που δεν υπακούν στην τετράγωνη λογική του dancefloor αλλά το συμπαραρασύρουν μαζί τους.
Σαν να έβλεπες ταινία του Χάνεκε με soundtrack που πάλλεται κάτω από το δέρμα.
Ακολούθησαν τα EP Gold Town και Talabout, με τους Stavroz να χτίζουν έναν ήχο που ακροβατεί ανάμεσα στο deep house, την electronica και σε μια σχεδόν world αισθητική.
Το Gold Town είναι χαρακτηριστικό: tribal κρουστά, μια γραμμή μπάσου που δεν επιβάλλεται αλλά υπαινίσσεται, και μια μελωδία που μοιάζει να έρχεται από μακρινό λιμάνι. Δεν είναι τυχαίο ότι τα live τους εξελίχθηκαν σε πολύ ζωντανές συναντήσεις ανθρώπων που ήθελαν να μοιραστούν και τον ήχο τους εγκεφαλικά αλλά και το dancefloor.
Εκεί όπου άλλοι DJs στήνουν sets, οι Stavroz οργανώνουν την αφήγηση τους σε ένα ψηφιδωτό από ρυθμικές νοητικές και σωματικές διακυμάνσεις.
Το άλμπουμ Mindibu (2019) επιβεβαίωσε ότι η παρουσία τους δεν είναι ένα πυροτέχνημα για τη σκηνή. Ένας δίσκος ώριμος, σχεδόν ενδοσκοπικός. Το In Mindibu ανοίγει σαν πλάνο από drone πάνω από έρημο τοπίο· σταδιακά, τα layers προστίθενται, όχι για να εντυπωσιάσουν αλλά για να διαμορφώσουν χώρο. Οι Stavroz κατανοούν ότι η ηλεκτρονική μουσική δεν είναι μόνο ρυθμός αλλά αρχιτεκτονική. Κάθε synth, κάθε έγχορδο, κάθε παύση λειτουργεί ως δομικό υλικό.
Στη σκηνή, η μπάντα απορρίπτει κάθε έννοια στατικότητας. Δεν στέκονται πίσω από laptops σαν λογιστές του ήχου. Παίζουν. Κινούνται. Ανταλλάσσουν βλέμματα. Το βιολί εισχωρεί σαν ανθρώπινη ρωγμή μέσα στον ψηφιακό παλμό. Η κιθάρα δεν στολίζει – σχολιάζει. Αυτή η υβριδικότητα είναι που τους έφερε σε μεγάλα μουσικά φεστιβάλ του εξωτερικού, αλλά και σε πιο εναλλακτικά venues όπου το κοινό αναζητά την ηχητική εμπειρία και όχι απλώς διασκέδαση.
Η εμφάνιση στο Gazarte είναι άλλη μια στάση σε αυτή την περιοδεία. Παράλληλα είναι και μια δοκιμασία ακουστικής εγγύτητας. Ο χώρος, με τη βιομηχανική του γεωμετρία και την αθηναϊκή του αύρα, προσφέρεται για τη λεπτομέρεια που απαιτεί η μουσική τους. Οι Stavroz δεν βασίζονται στα drop-κλισέ· βασίζονται στην υπομονή. Χτίζουν το ρυθμό τους αργά και μεθοδικά, όπως ο καλός μοντέρ χτίζει μια κινηματογραφική αλληλουχία σκηνών: κόβει, αφήνει σιωπή, επιστρέφει με ένταση, χαλαρώνει και ύστερα προσθέτει ένταση ξανά!
Αν κάτι τους ξεχωρίζει από τη βελγική και γενικότερα ευρωπαϊκή electronica, είναι η συναισθηματική διαφάνεια. Δεν κρύβονται πίσω από την ειρωνεία ή την ψυχρή αφαίρεση, που χαρακτηρίζει ειδικά την κέντρο Ευρωπαϊκή σκηνή. Υπάρχει μια υπόγεια νοσταλγία στα κομμάτια τους, μια αίσθηση μετακίνησης – σαν τρένο που περνά από νυχτερινό τοπίο. Και αυτή η κινητικότητα είναι καίρια: οι Stavroz δεν παράγουν μόνον tracks· παράγουν μικρές μουσικές μεταβάσεις.
Την Πέμπτη 5 Μαρτίου, στο Gazarte, το ζητούμενο δεν θα είναι αν θα γεμίσει η πίστα. Θα είναι αντιθέτως και κυρίως το να αφεθούμε στη ροή τους. Γιατί η μουσική των Stavroz δεν απαιτεί επιφωνήματα και βλέμματα που διασταυρώνονται ανάμεσα στις λάμψεις των κινητών τηλεφώνων στο συναυλιακό πεπρωμένο του σήμερα· απαιτεί την παράδοση στις ηχητικές δομές και στους συνδυασμούς τους. Και όταν η παράδοση στα ηχοχρώματα και στους ρυθμούς που εναλλάσσονται συμβεί, το beat και η αναπνοή των προσώπων που χορεύουν σε συγχρονία, γίνεται μνήμη και εσωτερικό βίωμα τόσο νοητικό όσο και σωματικό. Τότε είναι η εξαίσια εκείνη στιγμή λοιπόν, που η αθηναϊκή νύχτα αποκτά για άλλη μια φορά εκείνη τη σπάνια ποιότητα που μόνο οι πραγματικοί αφηγητές του ήχου μπορούν να της χαρίσουν και οι Stavroz συμμετέχουν σε αυτό το διαμοιρασμό, υπομονετικά και με γλυκύτητα.
Ένα παιχνίδι ρυθμών που η ομορφιά του είναι η αποδοχή του απροσδιόριστου του τέλους του.
