Η ανακοίνωση έμοιαζε απλή: Mulatu Astatke, 25 Νοεμβρίου 2025, Christmas Theater (Γαλάτσι) — εμφάνιση στο πλαίσιο του Plisskën Fest μετά την προηγούμενη αναβολή της πριν λίγο καιρό. Όμως όταν στο όνομα βάζεις μια ζωή· όταν το όνομα αυτό είναι συνώνυμο μιας μουσικής επανάστασης — της Ethio-jazz που ο ίδιος θεμελίωσε — το γεγονός αποκτά βάρος τελετουργικό.
Ο Mulatu δεν έρχεται απλώς σαν «guest»· έρχεται ως φορέας μνήμης και ως οδοστρωτήρας των συμβάσεων: ταυτόχρονα καθηγητής και θιασώτης, vibraphone στο κέντρο, big band γύρω του, ρίζες και πρωτοπορία. Η περιοδεία που τον φέρνει στην Ευρώπη το 2025 παρουσιάζεται από πολλές επίσημες και ανεπίσημες πηγές ως ένα είδος αποχαιρετιστήριας περιοδείας — συχνά συνδεδεμένη με την κυκλοφορία του τελευταίου του άλμπουμ Mulatu Plays Mulatu και με εμφανίσεις σε αίθουσες όπως η Salle Pleyel και η Elbphilharmonie.
Τι θα ακούσουμε; Αν κοιτάξουμε τα πιο πρόσφατα setlists και τις στατιστικές των εμφανίσεών του το 2025, βλέπουμε ένα πρόγραμμα που γέρνει προς τον πυρήνα του έργου του: κομμάτια όπως Tsome Digua, Dèwèl, Yèkèrmo Sèw, Nètsanèt, Motherland, Yègellé Tezeta, Mulatu και το λυτρωτικό Yèkatit εμφανίζονται σταθερά — όχι σαν ρετροσπεκτίβες, αλλά ως ενεργά όπλα ενός ρεπερτορίου που συνεχίζει να εξελίσσεται επί σκηνής. Αυτή η διαρκής παρουσία συγκεκριμένων θεμάτων στις λίστες του 2025 συγκεντρώνεται και αποτυπώνεται σε αρχεία αναφερόμενα στις εμφανίσεις του.
Αυτά τα κομμάτια δεν είναι «χιτ» με την έννοια του εμπορικού αντανακλαστικού. Είναι ρυθμικοί τόποι — μικρογραφίες ιστορίας: η μελαγχολία της τεζέτας (Tezeta) σαν μνήμη, το ρυθμικό ζύγισμα του Dèwèl σαν ανάσα, και το ανοιχτό πεδίο της Motherland ως γεωγραφία του παρόντος και της νοσταλγίας. Στη δουλειά του Mulatu, οι ενδιάμεσες ρυθμικές ανωμαλίες και οι τρόποι της Αιθιοπίας (κι έχουν οι ίδιοι μια εσωτερική κλίμακα και ευθύνη) συναντούν την αρμονία της τζαζ, το funk και την λατινοαμερικάνικη αιχμή — μια σύνθεση που δεν ξεχνά ποτέ από πού προέρχεται. Για την ιστορία και τη διδασκαλία του είδους, οι βιογραφικές αναφορές υπενθυμίζουν το πέρασμά του από το Trinity College στο Λονδίνο και το Μπέρκλεϊ, και την επιστροφή του στην Addis Ababa των late-60s, όπου χάραξε την εποχή του «Swinging Addis».
Το ζήτημα, ωστόσο, για όποιον θα βρεθεί στο Christmas Theater, δεν είναι να «δεί» απλώς έναν μεγάλης ηλικίας μύθο. Είναι να εισπνεύσει την αίσθηση ότι μπροστά του βρίσκεται ένας μουσικός που, παρά την αξιοσημείωτη ιστορικότητά του, συνεχίζει να λειτουργεί σαν εξερευνητής. Οι πρόσφατες κριτικές — όπως μια πρόσφατη ανασκόπηση που τον παρακολούθησε στο Λονδίνο και στάθηκε στο πείσμα της καινοτομίας ακόμα και κατά τη φάση της «αποχαιρετιστήριας» περιοδείας — περιγράφουν ένα σχήμα που «αρνείται να παγιδευτεί στη νοσταλγία» και προτιμά να αναδιατάξει υλικό με φρέσκια αίσθηση.
Τι σημαίνει αυτό για τον ακροατή του 2025 στην Αθήνα; Σημαίνει ότι θα βρεθεί μπροστά σε μια παράσταση που ζητά ισχυρή συγκέντρωση: εδώ οι λεπτομέρειες της ρυθμικής δομής, το φράγμα ανάμεσα σε λατινικό groove και αιθιοπική μελωδική κατασκευή, ο ρόλος των πνευστών στην παύση και την επανάληψη — όλα αυτά δεν είναι background. Είναι η καρδιά. Και επειδή πρόκειται για εμπειρία ζωντανή, η μπάντα έχει χώρο για σολιστικές εξάρσεις: πρόσφατες αναφορές επισημαίνουν αξιομνημόνευτα σόλο από μουσικούς του σχήματος και εφευρετικές υφολογικές παρεμβάσεις.
Κλείνω με μια παρατήρηση πολιτισμικής σημασίας: ο Mulatu Astatke, πέραν του ότι είναι ένας τεχνικός καινοτόμος, είναι και φορέας ενός μουσικού διαλόγου ανάμεσα σε τόπους — Αντίς, Βοστώνη, Λονδίνο, και την παγκόσμια σκηνή. Στην Αθήνα, μέσα στην αχνή φθινοπωρινή ατμόσφαιρα του Νοεμβρίου, η εμφάνισή του θα λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι η μουσική είναι μέσο μετακίνησης — από την προσωπική ανάμνηση στο συλλογικό σώμα, από το τοπικό στο παγκόσμιο. Η πρόσκληση είναι απλή: να πάμε και να ακούσουμε τι έχει απομείνει ανυπότακτο στον χρόνο. Τα κομμάτια του έχουν λόγο ακόμη να μιλήσουν και πιστεύω ειλικρινά ότι θα μιλήσουν απευθείας στην καρδιά και όχι απλώς στον νου, όσων βρεθούν σε αυτή τη συνάντηση με έναν ζωντανό θρύλο.
