Υπάρχουν μπάντες που δεν γράφουν μονάχα μουσική· χαράσσουν τροχιές. Οι Monkey3 ανήκουν σε αυτή τη σπάνια κατηγορία των διαστρικών περιπλανώμενων, εκεί όπου το space rock, η βαριά ψυχεδέλεια και το υπόγειο ένστικτο της underground κουλτούρας ενώνονται σε μια στάση ζωής. Στις 4 Φεβρουαρίου, στο Gazarte Ground Stage, δεν θα παρακολουθήσουμε μόνον τη συναυλία τους. Θα ζήσουμε μια rock διέλευση που τιμά τον εαυτό της και το κοινό, ανυψώνοντάς τα στις στοχαστικές σφαίρες της μεγάλης διαύγειας: από το εδώ στο αλλού, από τη βαρύτητα στην αιώρηση.
Οι Monkey3 γεννήθηκαν στη Λωζάνη της Ελβετίας, στα τέλη των ’90s, σε μια χώρα που φημίζεται για την ακρίβεια — αλλά αυτοί διάλεξαν το χάος και την ηχητική αποδιοργάνωση των ρολογιών και των συμβατικών καταμετρητών του χρόνου. Από την αρχή, το στοίχημα ήταν σαφές: οργανική μουσική χωρίς φωνή, όπου οι κιθάρες μιλούν σαν νευρικά συστήματα και τα synthesizers λειτουργούν σαν παλιοί, αναλογικοί αστρολάβοι.
Δεν τραγουδούν στα θέματα τους, επειδή αυτό απλώς δεν χρειάζεται. Ο λόγος, εδώ, είναι περιττός. Η αφήγηση γίνεται με κύματα, με δονήσεις, με την άμεση ενέργεια του εαυτού που συνέχει κάθε δημιουργία.
Το ομώνυμο ντεμπούτο τους (2003) ήταν ήδη μια δήλωση ανεξαρτησίας: συνθέσεις που εκτρέπονται σε φρικαρισμένα τζαμαρίσματα, ψυχεδελικές εκρήξεις, stoner riffing που δεν κοιτούσε ούτε προς το παρελθόν ούτε προς το μέλλον, αλλά προς παράξενους ουρανούς. Με το 39 Laps (2006) άρχισε να διαφαίνεται καθαρά το στίγμα τους: μεγάλες συνθέσεις, υπομονετικά χτισμένες, περιστρεφόμενες γύρω από τους δημιουργικούς τους πυρήνες, σαν τροχιές πλανητών που δεν βιάζονται να συγκρουστούν.
Το The Dawn of Creation (2008) είναι ίσως ο πρώτος τους πραγματικά κοσμογονικός δίσκος. Τίτλος προφητικός. Κομμάτια όπως το Ignition ή το Electric Mistress κολλούν στο μυαλό· σε παρασύρουν. Είναι μουσική για νυχτερινή οδήγηση χωρίς σαφή προορισμό, για εκείνη την ώρα που η πόλη κοιμάται και ο νους αρχίζει να ξεφλουδίζει τις παραισθήσεις — αλλά και τις διαισθήσεις του. Εδώ οι Monkey3 παγιώνουν αυτό που θα γίνει το σήμα κατατεθέν τους: space rock όχι ρετρό, αλλά υπαρξιακό.
Με το Beyond the Black Sky (2011) η μπάντα περνά σε άλλη φάση. Πιο σκοτεινή, πιο βαριά, σχεδόν αποκαλυπτική. Οι συνθέσεις αποκτούν μια κινηματογραφική βαρύτητα — σαν soundtracks για ταινίες που δεν γυρίστηκαν ποτέ, αλλά θα έπρεπε! Κάποια κομμάτια ξετυλίγονται σαν αργή, αναπόφευκτη βαρυτική κατάρρευση, ενώ άλλα, όπως το Black Maiden, θυμίζουν ότι το space rock μπορεί να είναι και ερωτικό, και απειλητικό, και βαθιά ανθρώπινο.
Το The 5th Sun (2013) λειτουργεί σαν ένας ψυχοδιευρυντικός σταθμός: λιγότερο εξωστρεφές, πιο εσωτερικό, με έμφαση στη ροή και όχι στην κορύφωση. Είναι ο δίσκος που ακούς όχι για να εντυπωσιαστείς, αλλά για να χαθείς. Και αυτή η απώλεια — η εθελοντική, τέτοια — είναι πάντα και πολιτική πράξη στην underground κουλτούρα. Μην το ξεχνάμε αυτό.
Η επιστροφή τους με το Sphere (2019) έδειξε μια μπάντα ώριμη, συγκεντρωμένη, σχεδόν φιλοσοφική. Σαν να έχουν αποδεχτεί ότι το ταξίδι δεν έχει τέλος. Κομμάτια όπως το Axis και το Ellipsis λειτουργούν σαν γεωμετρικά σχήματα στον αέρα: λιγότερη επίδειξη, περισσότερη ουσία. Εδώ οι Monkey3 δεν προσπαθούν να αποδείξουν τίποτα. Υπάρχουν. Και αυτό αρκεί.
Ζωντανά, όμως, όλα αλλάζουν. Όσοι τους έχουν δει ξέρουν: οι Monkey3 στη σκηνή είναι μεγάλη μπάντα. Τα κομμάτια απλώνονται στον χώρο, συμπλέκονται με τους θεατές, μεταλλάσσονται, αναπνέουν. Η ένταση ανεβοκατεβαίνει σαν παλίρροια και το κοινό μπαίνει σε μια συλλογική κατάσταση έκστασης — όχι θορυβώδη, αλλά υπόγεια, σχεδόν μυστική. Είναι η στιγμή που η συναυλία παύει να είναι event και γίνεται εμπειρία.
Η εμφάνισή τους στο Gazarte έρχεται σε μια εποχή που το rock underground ξαναψάχνει τις ρίζες του· όχι για να τις αναπαράγει, αλλά για να τις μεταφράσει στο παρόν. Οι Monkey3 δεν ανήκουν σε playlists· ανήκουν σε σώματα. Σε ανθρώπους που ακόμη πιστεύουν ότι η μουσική μπορεί να ανοίξει ρωγμές στο καθημερινό συνεχές του χωροχρόνου που μας εγκλωβίζει, καθώς ξεδιπλώνεται μαζί τους — και γι’ αυτό ζητούν απεγνωσμένα να αναπνεύσουν.
Υπάρχει κάτι βαθιά beat σε αυτή την μπάντα, πιστεύω. Είναι η άρνησή της να εξηγήσει τον εαυτό της. Όπως ο Κέρουακ στον δρόμο, ή όπως ο Τόμσον στο χάος και στον εκστατικό, ενθεογενή τρόμο, έτσι κι αυτοί γίνονται μορφές που κινούνται χωρίς GPS. Με μόνο οδηγό το ένστικτο. Και αυτό, τελικά, είναι το πιο ριζοσπαστικό πράγμα που μπορείς να κάνεις σήμερα: να δίνεις χρώμα στην κίνηση και να διαλύεις τα σκοτάδια ή τις ψυχρές τους συνδηλώσεις — τις γκριζάδες πρωινών χωρίς ήλιους να θερμαίνουν και να τροφοδοτούν.
Στις 4 Φεβρουαρίου, λοιπόν, δεν πάμε απλώς να ακούσουμε τους Monkey3. Πάμε να χαθούμε λιγάκι. Και σε έναν κόσμο που επιμένει να μας θέλει συνεχώς παρόντες, ελεγχόμενους και ευθυγραμμισμένους με τις νόρμες του — αφόρητα περιορισμένους, μικρόνοες και βαρετούς — αυτή η απώλεια είναι πράξη ελευθερίας.
Ραντεβού στην Ανατολή του φωτός, λοιπόν.
Και ύστερα;
Ραντεβού στο διάστημα.
Γιάννης Ραουζαίος
Οι Monkey3 δεν εμφανίζονται μονάχα στην Αθήνα (Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου, Gazarte Ground Stage). Ο Βόλος (Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, Café Santan) και η Θεσσαλονίκη (Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, Eightball Club) θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν από κοντά τους Ελβετούς.
